Wat is er beslist?

Vlaams minister van omgeving Jo Brouns heeft enkele nieuwe zones officieel erkend als openwaterzwemzone voor het zwemseizoen 2026. Sommige zones zijn geen nieuwe vrije zwemzones, maar vallen onder een ander of nieuwe erkend type zwemzone. 

De 6 nieuwe open zwemgelegenheden:

• Oude Veurnevaart – Nieuwpoort (nieuwe zone)
• IJsevijver – Overijse (officiële erkenning)
• Damse Vaart Noord – Damme (nieuwe zone)
• Bonapartedok – Antwerpen (officiële erkenning)
• Langerei – Brugge (nieuwe zone)
• Vossemeren – Lommel

De 4 nieuwe langeafstandszwemzones:

• Spuikom – Oostende
• De Geestige Put – Waregem
• Bastion – Kinrooi
• E10-plas – Brasschaat

De waterkwaliteit van alle erkende zones wordt regelmatig gecontroleerd door de Vlaamse Milieumaatschappij. De resultaten zijn raadpleegbaar op kwaliteitzwemwater.be en worden ter plaatse geafficheerd.

Types zwemzones

Zwemmen in open water is in Vlaanderen enkel toegestaan op locaties die door het lokale bestuur zijn aangeduid of door Vlaanderen erkend zijn. Er zijn 4 types openwaterzwemzones. Het is belangrijk om dit onderscheid steeds duidelijk te benoemen want een erkende zwemzone is niet altijd voor iedereen toegankelijk!

1. Open zwemgelegenheid en/of zone voor waterrecreatie
2. Lange afstandszwemzone
3. Vrije zwemzones
4. Event eenmalig

Een open zwemgelegenheid en zone voor watercreatie is een vijver, meer of niet-openbare waterloop, met uitzondering van de zeebadzones, waar één of meer van de volgende activiteiten worden beoefend: zwemmen, duiken, windsurfen of waterskiën. Net als overdekte zwembaden, zijn open zwemgelegenheden onderworpen aan VLAREM II-voorschriften met betrekking tot waterkwaliteit, hygiëne, veiligheid en exploitatie.

In Vlaanderen kan je eenmalig zwemmen in open water organiseren op evenementiële basis, maar hiervoor moeten specifieke stappen en wettelijke verplichtingen worden gevolgd. De organisatie van een dergelijk evenement valt onder KB actieve ontspanningsevenementen, waarbij de veiligheid van de zwemmers, de waterkwaliteit en het milieu centraal staan.

Een lange afstandszwemzone is een specifiek aangewezen zwemgebied waar het toegestaan is om lange afstanden te zwemmen, vaak voor trainingen of wedstrijden. De zwemzone is duidelijk gemarkeerd met boeien of andere aanduidingen om de zwemroute te volgen. Er is toezicht en begeleiding van een redder aanwezig om de veiligheid van de zwemmers te waarborgen. De waterkwaliteit moet voldoen aan de wettelijke normen en zwemmers dienen aangesloten te zijn bij de federatie (Triathlon Vlaanderen of Redfed).

Een vrije zwemzone is een zone waar zonder toezicht, maar met toelating, gezwommen kan worden. Het kan gaan om een oppervlaktewater waar geen voorzieningen zijn om het zwemmen te faciliteren. Daarnaast kan het ook gaan om inrichtingen met voorzieningen om het zwemmen te faciliteren waar zwemmen zonder toezicht is toegestaan buiten de openingsuren van de zweminrichting

Wil je zelf een zwemzone realiseren?

Netwerk Lokaal Sportbeleid begeleidt lokale besturen die op zoek gaan naar geschikte openwaterzwemplekken. De begeleiding is opgedeeld in drie onderdelen die apart of gecombineerd kunnen worden ingezet:

• Deel 1 – Keuze zwemzone: Bepaling van het type zone en de potentiële locatie, onderbouwd via een objectieve locatieanalyse (MCA) en technische expertise.
• Deel 2 – Risicobeoordeling: Ondersteuning bij het invullen van de risicobeoordeling die aan het Agentschap Zorg voorgelegd moet worden.
• Deel 3 – Communicatie en exploitatie: Omzetten van de beheersmaatregelen in een werkbaar exploitatieplan, aangevuld met een communicatieplan op maat.

Meer info vind je via de groepsaankoop 'Begeleiding studiewerk zwemmen in open water'.